मोगरा फुलला

 अनघा आपल्या बंगल्याच्या आवारात झाडांना पाणी घालत होती..

"काय ग.. तू आज परत आलीस.."

"ताय वंजळभरच पायजेती फुलं देवासाठी, द्या की व. तुमच्या झाडाला हायती बी फुलं.. म्हणून मागत्या मी. इथं कुठच येवढी फूलं नायत फकस्त तुमच्याच बंगल्यात हायती."

ती बारा चौदा वर्षांची मुलगी काकुळतीला येऊन अनघाकडे तिच्या बंगल्यातील मोगऱ्याची फुलं मागत होती.

"नाही म्हणून सांगितलं ना. निघ इथून!" ... असं म्हणून अनघा घरात परत गेली.

"कुठून कुठून येतात फुलं मागायला. काय फुकट येतात का?" असं एकटीच बडबडत होती..

तेवढ्यात तिचा नवरा राघव आला.. "काय झालं? कोणाला बडबडतेस? इथे कोणीच दिसतच नाहीय?"

"अहो.. गेले चार दिवस झाले एक मुलगी मोगऱ्याची फुलं मागायला येतेय. देवाला पाहिजेत म्हणे.. एवढीच हौस आहे तर घ्यायची ना विकत." ... अनघा थोड्या चिडक्या स्वरात बडबडत होती..

"अग ती फुलंच तर मागतेय, द्यायचीस ना. तसंही मोगरा किती लगडलाय फुलांनी." बाहेर झाडाकडे बघत राघव म्हणाला..

"हो फुलं खूप लागली आहेत, पण त्याच्या मागे माझे किती कष्ट आहेत.. अख्ख्या कॉलनीत कोणाच्याच अंगणात झाडाला एवढी फुलं नाहीत, फक्त आपल्याच झाडाला आहेत." अनघाच्या स्वरात थोडा अभिमान अहंकार दिसत होता.. "आणि खूप निगा राखावी लागते झाडांची, फुकट नाहीत येत फुलं. खत-पाणी, वेळेत कटिंग, सगळं वेळेत करावं लागतं.. तुम्हाला माहिती आहे ना मी रोज पूजा करताना देवाला भरपूर फुलं वाहते. सगळ्या देवांच्या फोटोंना ताजे हार घातल्याशिवाय पूजा केल्याचं समाधान नाही मिळत."

"अग, एक फूल वाहिलं तरी देवाला पुरेस असतं.. दिलीस चार फुलं त्या मुलीला तर जाणार आहेत देवाच्याच चरणांशी ना.." राघव अनघाला समाजविण्याच्या प्रयत्नात होता.. "तू वाहिली काय, अन् त्या छोट्या मुलीने वाहिली काय.. देव तर एकच आहे ना.."

"ओ.. तुमचं लॉजिक तुमच्या जवळच ठेवा. माझे कष्ट आहेत त्यामागे." .. अनघा पुन्हा चिडक्या स्वरात म्हणाली..

"एक सांगू.." राघव अनघाला पुन्हा समजावू लागला.. "असं दारातून रिकाम्या हाताने पाठवू नये कोणाला.. आणि काय फुलं तर मागतेय ना.. तिने कूठे तुला जेवण किंवा पैसे मागितले.. आपल्याकडे आहे त्यातलं थोडं द्यायला मनही तेवढं मोठं असावं लागतं.."

"बरं.. उद्या आली मागायला तर देईन चार फुलं.. तेही ही तुम्ही सांगता म्हणून.." अनघाला राघवच म्हणणं थोडं पटलं होतं..

"बरं पण जरा प्रेमाने दे.. रागे नको भरू. त्या छोट्या मुलीला.." अनघाचं बोलणं ऐकून राघवच्या चेहऱ्यावर हसू उमटलं..

दुसऱ्या दिवशी सकाळी सकाळी दारात ती मुलगी उभी.. अनघाला तर राग आलेला पण राघवसाठी तिने स्वतःला सावरलं..

"ए मुली.. थांब तिथंच देते फुलं." छोट्या पिशवीत अनघाने पंधरा वीस फुलं तोडून टाकली.. आणि तिच्याजवळ जात म्हणाली.. "उद्यापासून यायचं नाही फुलं मागायला.."

"ताय ते आठ दिस फुलं पायजेती.. देशीला का?" .. फुलांची पिशवी उराशी धरून ती म्हणाली..

"आठ दिवस.. रोज... कशाला?"

"ते कोपऱ्यावर महादेवाचं देऊळ हाय बघा तिथं द्याला.. माय ला पायजे व्हती." तिची नजर खाली अनघाच्या पायावर होती.. चेहऱ्यावर निर्विकार भाव.. आवाज खूप लाघवी.. आणि ती बोलत होती.. "माय देवाला बोलली हाय आठ दिस ताजी फुलं पायाशी घालीन."

"देवाला अर्पण करायला मागून फुलं वाहतात का.." अनघाचं स्वर थोडा उंचावला होता.. ती चढ्या आवाजातच त्या पोरीशी बोलत होती.. "घे जा ना विकत देवळाच्या बाहेर मिळतात पाच दहा रुपयांत."

मुलीचा चेहरा खाडकन उतरला. "ताय.. ते.. पैसं रोज... एवढं.." मुलीला पुढे काय बोलावं सुचेना..

"कळलं.. नाहीत ना पैसे. मग बोलताच कशाला गं असं देवाला.." .. अनघाचा स्वर तसाच होता..

ती काहीच न बोलता फुलांची पिशवी घेऊन खाली मान घालून निघून गेली.

अनघाला मात्र आपण जरा जास्तच बोललो ह्याची सल मनाला लागली. "उद्या येईल का ती परत? नाही येणार बहुतेक.. किती बोलले मी.. ते ही फुलांसाठी." अनघा स्वतःशीच विचार करत म्हणाली..

आज ताजी असणारी फूलं नाही तोडली तर उद्या सुकून कोमेजून तर जाणार आहेत. तिनं झाडाकडे एक नजर टाकली.. मोगरा ही थोडा नाराजच दिसला. "जावू दे.. उद्या च उद्या पाहू." असं म्हणत ती कामाला लागली.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी दारात ही बया उभीच.. अनघाला थोडं हायसं वाटलं.. आली बाई आज परत..

"ताय..." तिने हाक मारली..

"हो आले.. देते फुलं.." अनघा हातातलं काम बाजूला ठेवून बाहेर आली.. "कुठं राहतेस गं.."

"गावाच्या बाहेर पडकी साळा हाय तिथ." कुठल्यातरी एका दिशेला बोट दाखवत त्या मुलीने आपला पत्ता सांगितला..

"घरात कोण कोण आहे" फुलं तोडून तिच्या पिशवीत टाकताना अनघाने प्रश्न विचारला..

"माय, बा, मोठी भन, दोन भाव. आज्जी बी हाय पण ती लाम गावी असत्या.." असं म्हणून त्या पोरीने बोट अगदी आकाशाकडे दाखवलं..

"बरं बरं. घे फुलं आणि जा.."

"जी ताय.."

फुलं मिळाल्याचा आनंद चेहऱ्यावर घेउन ती निघून गेली..

आठ दिवस न चुकता ती मुलगी फुलं न्यायला येत होती.. आपण खूप मोठं काम करतोय, दानधर्म वगैरे.. अनघाच्या चेहऱ्यावर किंचितशी अभिमानाची लकेर उमटली... स्वतःशी हसत विचार करत होती..

"मी रोज फुकट फुलं दिली म्हणून तिच्या आईचा नवस पूर्ण झाला. नाहीतर तिला विकत फुलं घेणं शक्यच नव्हतं.. देव ही नकळत आपल्यावर खूष असणारच." अनघा एकटीच बोलत होती.

इतक्यात राघव तिथे आला..

"काय.. एकट्याच गालात हसताय." राघव ने विचारलं..

"काही नाही हो.. ती मुलगी फुलं न्यायला आठ दिवस न चुकता येत होती पण आता ह्या काही दिवसात कुठे आलीच नाही." बाहेरच्या मोगऱ्याच्या झाडाकडे बघत अनघा म्हणाली..

"अगं.. आता कशाला येईल..? तिला आठच दिवस फुलं हवी होती ना!" राघव म्हणाला.. "तसंही तुला तीचं फुलं मागणं आवडतं नव्हतच की.."

"आहो.. पण एकदा परत येवून आभार तरी तिने मानायचे ना.." डोळ्यात अहंकाराची लकेर ठेऊन अनघा बोलत होती.. "लोकं केलेले उपकार असे विसरतात म्हणून कोणाला काही देवू नये. तुम्ही सांगितलेलं ना म्हणून न चिडचिड करता फुलं दिली आठ दिवस. रोज..."

अनघाचं बोलणं ऐकून राघवला हसू आलं..

"काय झालं...?" अनघाने विचारलं..

"काही नाही."

तेवढ्यात बाहेरून हाक आली.. "ताय.. व ताय!"

हा तर त्या मुलीचा आवाज. दोघंही बाहेर आले तर दारात ती मुलगी उभी होती..

"काय आज पण फुलं पाहिजेत का" प्रश्नार्थक नजरेनं अनघाने विचारलं.. "आधीच सांगते.. नाही देणार आज फुलं.. थोडी कमीच लागली आहेत.. मला देवपूजेला पाहिजेत."

"फुलं नको ताय... ते.... हे... हे.." हातातलं मळकट फडकं अनघापुढे करत ती म्हणाली..

अनघाने त्या फडक्याकडे बघितलं.. "काय.. .ते... हे...."

"ताय.. ते माझी मोठी भन बाळतपणाला आल्या.. यवस्थित बाळ हु दे म्हणून माय नवस बोलल्याली माहदेवाला." त्या मुलीच्या नजरेतील ओलावा अनघाला दिसत होता.

"तुम्ही फुलं दिली आयचा नवस पुरा झाला.. परवा दिशी मुलगा झाला भणीला.. यवस्थित हाय सगळ.." असं सांगताना मुलीच्या चेहऱ्यावर आनंद मावत नव्हता.. "माझा बा दगड फोडतो आणि मुरत्या बनीवतो ताय.. बा नं हे बनीवलं हाय तुमच्यासाठी.." हातातलं फडकं अनघाकडे देत ती म्हणाली.. "बा म्हणाला, तुमचं उपकार जन्मभर नाय इसरणार.. अन् माय म्हणली कुणाचबी काय फुकट घेव न्हाय. आपल्या परीनं परत करावं.. म्हणून हे.. घ्या..."

अनघाने ते मळकट फडकं हातात घेतलं.. उघडून पाहिलं. अतिशय सुरेख, सुंदर, रेखीव दगडापासून घडवलेली विठ्ठल रखुमाईची मुर्ती होती.. किती तेजस्वी आनंदी, सात्विक आहे ही मुर्ती. अनघा आनंदून गेली..

"अगं ऐक..." हातातील मूर्तीवरची नजर उचलून समोर बघत अनघा म्हणाली..

पण ती मुलगी नव्हती तिथं. पटकन मुर्ती देवून निघूनही गेली. अनघाचे आभाराचे दोन शब्द ऐकायलाही नाही थांबली. अनघाचे डोळे पाण्याने डबडबले..

आपण किती खुजे, संकुचित.. एका क्षणात खूप लहान ठरलो हिच्यापुढे.. सारा गर्व अभिमान एका झटक्यात गळून पडला.. एखाद्याची पात्रता ठरवणारे आपण कोण..? का हिने न बोलता आपल्याला आपली पात्रता दाखवली.. अनघाला तिची चूक उमगली होती..

आता मोगऱ्याचा सुगंध साऱ्या अंगणात दरवळला.. आज तो रोजच्या पेक्षा जास्त टवटवीत बहरलेला वाटला .. 🙏🏻🌹

🌸🌺🌼🌻🌹🍃🌷🍀☘️🍁🍂

📚📖🖋️🙏🏻🌹

अपूर्ण...